Hastalara Gerekli Özeni Gösterebiliyor muyuz?

 Karadeniz Teknik Üniversitesi Öğretim Görevlisi; KTÜ Hasta Hakları Uygulama ve Araştırma Merkezi Danışma Kurulu Üyesi ve Hasta Hakları ve Sağlıklı Yaşam Derneğinin (HAKSAY) Yönetim Kurulu Üyesi Sedat Bostan’ın Ocak- Mayıs 2006 tarihlerinde, Trabzon’da yapmış olduğu bir araştırmada ilginç sonuçlara ulaşıldı.

 Hasta haklarını yönelik hizmet içi eğitim çalışmaları esnasında gerçekleştirilen araştırmaya 125 sağlık çalışanı (39 hemşire, 48 tıbbi sekreter ve 38 güvenlik görevlisi) gönüllü olarak katıldı. Doğrudan hastayla iletişim kuran meslekler olması dolayısıyla bu kişiler tercih edildi. Çalışmanın hekim ve hasta kolu ise daha önce gerçekleştirilmişti.

Sağlık çalışanlarının hasta haklarına yönelik tutumlarının araştırılması amacıyla yapılan çalışmada, sağlık çalışanları “hastaların yoğunluğundan dolayı hastalara gerekli özeni gösteremediklerini” ifade ettiler. 

Anket şeklinde yapılan araştırmanın sonuçları 1-5 puan aralığında puanlandı. Sağlık çalışanlarının hasta haklarına yönelik tutumlarının ortalama puan düzeyi (3.34) olarak hesaplandı ve orta düzeyde olarak değerlendirildi. Sağlık çalışanlarının aşağıdaki yargılarda tutum düzeylerinin genel ortalamaya oranla düşük olduğu tespit edildi:

Hastaya gerekli özeni gösterme (2.16)

Hastanın özel durumlarını dikkate alma (2.64)

Hastaların sorularını önemli ve gerekli bularak cevap verme (2.88)

Hastaların eşitlik ve adalete uygun şekilde sağlık hizmetinden faydalanmalarını sağlama (2.9)

Hasta agresif olsa bile hastaya agresif davranmama (2.96)

Hasta haklarının öne çıkartılmasından rahatsız olmama (3.18)

Hastanın mahremiyet hakkına uyma (3.23)

Hasta memnuniyetinin, sağlık çalışanlarının değerlendirilmesinde ölçü alma (3.28)

Sağlık çalışanlarının hasta haklarıyla ilgili yaklaşımlarının yüksek düzeyde bulunduğu bazı yargılar ise şöyle:

Hastanelerde hasta şikâyetleri için özel birimler olması gerektiği (4.28)

Hasta hakları konusunda hizmet içi eğitime ihtiyaç olduğu (4.13)

Sağlık çalışanlarının varlık nedenlerinin hastalar olduğu (4.09)

Tıbbi müdahale öncesi hastanın rızasını almak gerektiği (3.86)

Hastaların dini ihtiyaçlarının karşılanabileceği (3.47)

 Sağlık çalışanlarının hasta hakları konusunda tutumlarını olumlu yönde etkileyen faktörlerin ise; eğitim düzeyi, meslekte çalışma süresi ve okudukları genel kitap sayısının artması olduğu tespit edildi.

 Sonuç olarak; Sağlık çalışanlarının hasta haklarına kavramsal olarak olumlu yaklaştığı; Uygulama alanlarında ise kafa karışıklığı olduğu; Hasta hakları konusunda hizmet içi eğitim ihtiyacının bulunduğu; Hasta hakları ihlallerinin önemli bir nedenin sağlık hizmeti arzının yetersizliği olduğu sonucuna ulaşıldı.

Başa Dön