|
HASTA HAKLARI UYGULAMASI HASTALARA NELER KAZANDIRDI?
|
|
Hasta hakları uygulamaları gerçekten hem sağlık çalışanlarına hem de hasta ve hasta yakınlarına çok önemli kazanımlar sağladı. Ben bu yazımda sadece hastalarımıza neler kazandırdığı konusunda durmak istiyorum. HASTALARIN BAŞVURULARINI ALACAK VE SORUNLARINI DİNLEYECEK, ÇÖZÜME KAVUŞTURACAK YAPILANDIRILMIŞ BİR SİSTEM Hasta hakları uygulama sistemiyle hasta ve hasta yakınları bir hak ihlaline maruz kaldıklarında veya bir sorunla karşılaştıklarında dertlerini dinleyip çözümler bulacak, aynı zamanda başvurularını alacak hasta hakları birimlerine ve bu konuda profesyonel birim sorumlularına kavuştular. Bunun yanında ben kimseyle muhatap olmak istemiyorum internet üzerinden başvuru yapmak istiyorum diyen hasta ve hasta yakınları için de başvuru modülü geliştirilerek hizmete sunulmuştur. Ayrıca başvurularını değerlendirecek kurullar oluşturuldu. Eskiden bir sorunla karşılaşan hasta ve hasta yakınları kapı kapı dolaşır ama kimseyle görüşme imkanı bulamazlar, sorunları da çözülmez ve ilgilileri Allah’a havale eder hastaneyi terk ederlerdi. Ama şimdi konuyla ilgili eğitim almış birim sorumluları hasta ve hasta yakınlarını karşılamakta ve özel görüşme odasına alarak dertlerini dinlemekteler, sorunlarını yerinde çözmekte ve aynı zamanda da başvurularını alarak gerekli işlemleri başlatılmaktalar. Hasta hakları kurulu toplanmakta ve başvuruları değerlendirmekte, ihlal vardır veya yoktur diye karar almakta, idareye hastanenin işleyişiyle alakalı çözüm önerileri sunmaktadır. HASTA OLARAK HAKLARININ VE SORUMLULUKLARININ OLDUĞUNU ÖĞRENDİLER Hastalar kendilerine “Hasta Hakları Yönetmeliği” ile verilmiş olan haklarından ve sorumluluklarından haberdar değillerdi. Toplum eğitimi projesi ve yatan hastaları bilgilendirme projesiyle hastalara hakları ve sorumlulukları anlatıldı, anlatılmaya da devam ediliyor. İnsanlar haklarını öğrendiklerinde “aslında bizim ne kadar çok hakkımız varmış da bizim haberimiz yokmuş” diye serzenişte bulunuyorlardı. Ancak bunun yanında sınırsız haklara sahip olmadıklarını da görerek aslında bunların ikisinin birbirini dengelediğini fark ettiler. HASTALAR İSTEDİĞİ HEKİMİ SEÇME HAKKINI ELDE ETTİ Tıbbi Deontoloji Nizamnamesi’nde ve Hasta Hakları Yönetmeliği’nde olmasına rağmen hastalar istedikleri hekimi seçememekteydiler. Bu uygulama ile artık her klinisyen uzman hekimin bir poliklinik odası olmakta ve isteyen istediği hekimi seçebilmektedir. Poliklinik önlerindeki yığılmalar ve bunun yanında günlük hekim başına düşen hasta sayısı da azalmaktadır. Böylece her hastaya ayrılan zaman da artmaktadır. Böylece hem çalışanlar hem de hekimler yoğunluk yaşamamaktalar. HASTA HAKLARINI BİLEN SAĞLIK ÇALIŞANI Hasta ve yakınları, hasta haklarını bilen sağlık çalışanlarıyla muhatap olmaya başladı. Uygulama başladıktan sonra çalışanlara yönelik hizmet içi eğitimlerle hasta hakları ve sorumluluklarıyla, bunun yanında hastayla nasıl iletişim kurulması gerektiği anlatıldı. Böylece sağlık çalışanları hasta hakları konusunda daha da bilinçli hale geldiler. Bu da davranışlarına yansıyarak, hasta hakları ihlallerinin önüne geçilmesine neden oldu. HASTALARIN HAKLARINI SAVUNACAK SİVİL TOPLUM KURULUŞLARININ SAYISI ARTTI Hasta hakları uygulamasına başlandığında bu alanda İstanbul’da HAYAD adlı sivil toplum kuruluşu vardı. Uygulama başladıktan sonra, Ankara’da HAYASAD, Trabzon’da HAKSAY, Erzurum’da HAYASAD, İstanbul'da SHHD, İzmir, Isparta, Antalya, ve diğer illerde dernekler kuruldu. Ayrıca Tüketiciler Birliği de tüzüğünde değişiklik yaparak hasta hakları konusunda çalışmaya başladı. Bu dernekler hasta hakları kurullarına bir temsilci göndermekte ve sürece müdahil olmaktalar. HASTA HAKLARI KURULLARINA KATILARAK BAŞVURU VE ÖNERİLERİ İLE SAĞLIK SİSTEMİNİN İYİLEŞTİRİLMESİ İÇİN KATILIM HAKKI Hasta ve hasta yakınları birimlere sadece şikayet yapmamaktalar. Aynı zamanda öneriler de sunmaktalar. Sistemin içinde olan bizler sağlık sisteminin aksayan her yönünü göremeyebiliriz. Bu anlamda yapılan başvurular bir armağan olarak kabul edilmekte ve yöneticiler kurul önerilerini ona göre değerlendirmekteler. HASTA HAKLARI İLE İLGİLİ YAPILAN ARAŞTIRMALAR ARTTI Çok iyi hatırlıyorum 2002 yılında yüksek lisans yaparken konumu hasta hakları olarak belirlemiştim ve araştırmaya başlamıştım. Ancak birkaç tane bu alanda yapılmış araştırma bulabildim. Ama şu anda konuyla ilgili araştırmalar artış göstermektedir. Sadece benim bildiğim konuyla ilgili üç arkadaşım doktora tezi hazırlıyorlar. Ayrıca üniversitelerin bu konuya ilgisi artmakta. Örneğin KTÜ Hasta Hakları Uygulama Merkezi kurdu ve başına da Prof. Dr. Tevfik ÖZLÜ’yü getirdi. Gazi ve Selçuk Üniversitelerinde hasta hakları birimleri kuruldu. Benim aklıma ilk gelenler bunlardı. Bu konuda bir araştırma yapılarak daha farklı şeyler de çıkabilir diye düşünüyorum.
|
