|
HASTA HAKLARININ TARİHÇESİ
|
|
HAK Hak hukuki anlamda kişilerin yasalar tarafından belirlenen özgürlük alanı veya kazanımları olarak tanımlanabilir. İNSAN HAKLARI İnsan Hakları kişilerin yalnızca insan olması nedeni ile sahip olduğu haklarıdır. HASTA Hasta fiziksel, ruhsal ve ekonomik olarak kayıpları olan ve sağlık hizmetinden yararlanma ihtiyacı olan insan olarak tanımlanabilir. HASTA HAKLARI Hasta Hakları insan haklarının sağlık hizmetindeki yansıması olup, hastalarımızın yalnızca insan olmaları sebebi ile hak ettikleri, uluslararası ve ulusal mevzuat ile teminat altına alınan haklardır.
İNSAN HAKLARI ULUSLARARASI GELİŞİMİ İnsan Hakları kavramı bundan 900 yüzyıl önce hiçbir kimseye bir şey ifade etmez iken, zaman içinde gelişim göstermiş ve içinde birçok hakkın yer aldığı kavramlar zincirine dönüşmüştür. İnsan Haklarının tarih içinde gelişimi İngiltere’de Magna Charta Bildirgesi ile başlamış ve Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’ne kadar devam etmiştir. ●1215 Magna Charta Bildirgesi ( İngiltere ) ●1689 Haklar Bildirgesi ( İngiltere ) ●1775 Bağımsızlık Bildirgesi ( Amerika ) ●1789 İnsan Ve Vatandaş Hakları Evrensel Bildirgesi ( Fransa ) ●1948 Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi
HASTA HAKLARI KONUSUNDA ULUSLARARASI MEVZUATIN GELİŞİMİ Hasta Hakları Kavramı ilk olarak Amerika’da hastalara daha kaliteli hizmet sunmak düşüncesi ile yola çıkan bir grup hekim tarafından ortaya atılmış olup, daha sonra uluslararası birçok bildirge ile gelişimini sürdürmüştür. ●1972 Amerika Hastaneler Birliği Hasta Hakları Bildirgesi ●1991 Dünya Tabipler Birliği Lizbon Hasta Hakları Bildirgesi ●1994 Dünya Tabipler Birliği Amsterdam Hasta Hakları Bildirgesi ●1995 Dünya Tabipler Birliği Bali Hasta Hakları Bildirgesi
HASTA HAKLARI KONUSUNDA ULUSAL MEVZUATIN GELİŞİMİ 01.08.1998 tarihinde hasta haklarını somut olarak göstermek, sağlık hizmetinin verildiği her yerde, sağlık hizmetini alan herkes faydalanmasını, hak ihlallerinden korunmasını, gerekirse hukuki yollara başvurabilmesini sağlamak amacı ile Hasta Hakları Yönetmeliği ( 01.08.1998 tarih ve 23420 sayılı ) yayınlanmıştır. 2003 yılında Sayın Bakanımız Prof. Dr. Recep AKDAĞ ’ın talimatları ile Hasta Hakları Yönetmeliği’nin standart olarak uygulanmasına yönelik çalışmalar başlatılmıştır. 15.10.2003 tarih hasta hakları uygulamalarını planlamak, uygulamak, denetlemek ve değerlendirmek amacı ile Sağlık Tesislerinde Hasta Hakları Uygulamalarına İlişkin Yönerge ( 15.10.2003 tarih ve 19499 sayılı ) yayınlanmış ve Bakanlığımızda Hasta Hakları Şube Müdürlüğü kurulmuştur. Bakanlığımız tarafından uygulamalar sırasında karşılaşılan aksaklıkların giderilmesi ve 2005 yılı içinde bakanlığımıza bağlı tüm sağlık kurum ve kuruluşlarını kapsayacak şekilde yaygınlaştırılması amacı ile, ilgili Yönerge günün gereklerine göre revize edilerek, 26.04.2005 tarihinde Hasta Hakları Uygulama Yönergesi ( 26.04.2005 tarih ve 3077 sayılı ) yayınlanmıştır.
ÜLKEMİZ GENELİNDE HASTA HAKLARI UYGULAMALARININ GELİŞİMİ 1998-2003 yılları arasında hasta hakları konusunda standart olmayan uygulamalar süre gelmiştir. 2004 yılı itibari ile ülkemizde 38 il, 60 pilot hastanede hasta hakları uygulamaları başlamış ve bu sayı arttırılarak 131 hastaneye ulaşılmış ve 2005 yılı Ağustos ayı itibari hasta hakları uygulamaları olan hastane sayısı 150’ye çıkmıştır. 2005 yılı Ekim ayı itibari ile 81 ilde metropol sınırları içinde, yatak sayılarına bakılmaksızın tüm hastanelerde ve metropol sınırları dışında olan 100 ve üstü yatak sayılı hastanelerde hasta hakları uygulamaları başlatılmıştır. 2005 yılı sonu itibari ile ülkemiz genelinde hasta hakları uygulamaları olan hastane sayısı 414’e ulaşmıştır. 2006 yılı içinde hasta hakları uygulamalarının metropol sınırları dışında kalan 100 yatak altındaki hastanelerde ve 1.basamak sağlık hizmetinin verildiği Bakanlığımıza bağlı tüm kurumlarımızda başlatılması planlanmaktadır.
İLİMİZ GENELİNDE HASTA HAKLARI UYGULAMALARININ GELİŞİMİ 2004 yılı itibari ile ilimizde isimleri alt paragrafta zikredilen 6 hastanemiz Bakanlığımız tarafından belirlenerek pilot hastane olarak hasta hakları uygulamaları konusunda faaliyete başlamıştır. 1.Atatürk Eğitim Ve Araştırma Hastanesi 2.Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları Eğitim Ve Araştırma Hastanesi 3.Eğitim Diş Hastanesi 4.Dr. E.Hayri Üstündağ Kadın Hastalıkları Ve Doğum Hastanesi 5.Nevvar Salih İşgören Alsancak Devlet Hastanesi 6.Karşıyaka Devlet Hastanesi Bakanlığımızın talimatları doğrultusunda 2005 yılı Ekim ayı itibari ile, hem metropol dışında olması, hem de yatak kapasitelerinin 100’ün altında olması dolayısı ile Kiraz Devlet Hastanesi ve Çeşme Devlet Hastanesi kapsam dışında bırakılarak , 25 devlet hastanemiz hasta hakları uygulamaları başlatılmıştır. Yine Bakanlığımızın talimatları doğrultusunda Kiraz Devlet Hastanesi ve Çeşme Devlet Hastanesi, 1.basamak sağlık hizmetinin verildiği Bakanlığımıza bağlı tüm kurumlarımız ile beraber 2006 yılı içerisinde uygulamalara başlayacaktır. 4.10.2005 tarihinde Aliağa Devlet Hastanemiz ve Aliağa Pektim Devlet Hastanemizin tek bir hastane olarak birleşmesi ardından, Aliağa Devlet Hastanemizde ilgili uygulamalar tek hasta hakları kurulu ve 2 hasta hakları birimi olarak sürdürülecektir.
|